Redoxindicatoren

Redoxindicatoren zijn stoffen die reageren op de oxidatie‑reductie (redox) toestand van een oplossing en daardoor van kleur veranderen. Ze worden vooral gebruikt als eindpuntindicatoren bij redoxtitraties en om redoxprocessen te volgen in chemie en biologie. Een indicator vertoont doorgaans twee stabiele vormen met verschillende kleuren, gekoppeld aan de gereduceerde en oxidiseerde toestand van de stof.

Een indicator moet een geschikt potentiaalbereik hebben: het midpuntpotentiaal ligt tussen het starts- en het eindpunt van de titratie, zodat de kleurverandering precies bij het equivalentiepunt optreedt. De waargenomen verandering moet duidelijk zichtbaar zijn en de indicator mag de reactie niet onnodig verstoren. Ook speelt de pH een rol; sommige indicatoren reageren anders afhankelijk van de protonatiegraad, waardoor de keuze voor een bepaald systeem afhangt van de pH.

Voorbeelden zijn onder meer methyleenblauw (oxidized blauw, gereduceerd kleurloos), resazurin (overigens blauw in oxidatie, gereduceerd tot resorufine roze en verder tot dihydroresorufine kleurloos), en 2,6-dichlorophenolindophenol (DPIP), dat in oxidatieblauw is en gereduceerd kleurloos wordt. Deze indicatoren worden toegepast in analytische chemie, milieuanalyse, voedingsanalyse en biochemische assays.

Beperkingen: indicatoren kunnen de snelheid of aard van de redoxreactie beïnvloeden als hun concentratie te hoog is; de waargenomen eindpunt kan verschuiven bij traag reagierende systemen. Daarom worden indicatoren met zorg gekozen en gebruikt, en vaak aangevuld met elektrochemische metingen voor nauwkeurigere nauwkeurigheid.