Prioriteitsbehandeling

Prioriteitsbehandeling is een beleid of praktijk waarbij bepaalde verzoeken, gevallen of personen sneller worden behandeld of verwerkt dan anderen, op basis van vastgelegde criteria. Het doel is knelpunten te verlichten, urgentie te respecteren en schaarse middelen efficiënt in te zetten. De uiteindelijke beslissingen over voorrang kunnen variëren per sector en organisatie.

In de gezondheidszorg wordt prioriteitsbehandeling vaak verwoord als triage. Bij spoedeisende zorg of bij beperkte capaciteit, zoals op de SEH of bij organetoewijzing, krijgen patiënten met de hoogste urgentie en de grootste kans op baat voorrang. Criteria omvatten medische dringendheid, verwachte baten en zorgvuldige afweging van ongelijkheid en kwetsbaarheden.

Bij overheids- en publieke dienstverlening kan prioriteitsbehandeling betekenen dat urgente of kwetsbare gevallen sneller worden afgewikkeld, bijvoorbeeld bij vergunningen, verblijfsaanvragen of sociale voorzieningen. De criteria en de wetgeving bepalen wie voorrang krijgt, en er kunnen controles en bezwaarprocedures bestaan.

In de IT en dienstverlening kan prioriteitsbehandeling betekenen dat bepaalde verzoeken sneller in behandeling komen of dat bepaald verkeer voorrang krijgt (quality of service, QoS). Dit komt vaak tot uitdrukking in betaalde of premiumdiensten en bij kritieke systemen.

Ethiek en governance: prioriteitsbehandeling vereist duidelijke, transparante criteria en toezicht. Zonder regels kan prioriteit leiden tot discriminatie, ongelijkheid of verzwaring van wachttijden voor anderen. Regelgeving en evaluatie helpen fairness en verantwoording te waarborgen.

Zie ook: triage, wachtrijbeheer, prioriteiten, kwaliteitszorg.