Populatiedrift

Populatiedrift is een term die in de demografie en de populatiewetenschap wordt gebruikt om veranderingen in de samenstelling en omvang van een populatie te beschrijven die voortkomen uit toeval in reproductie, overleving en migratie, in tegenstelling tot wijzigingen die het gevolg zijn van doelgerichte selectie of systematische verplaatsing. De term kan verwijzen naar genetische drift wanneer het gaat om veranderingen in allelfrequenties door puur kans, maar ook naar demografische drift in bredere zin, waarin schommelingen in geboortes, sterfte en migratie leiden tot variatie in populatiekenmerken.

In de populatiegenetica beschrijft populatiedrift de verandering van allelfrequenties door willekroken bij reproductie. Het effect is groter bij kleine populaties, waar toevalligheden sterker kunnen doorwerken. Naarmate drift optreedt, neemt de genetische variatie af en kunnen sommige allelen uitgefaseerd raken en anderen uiteindelijk gefixeerd worden. Gebeurtenissen die de populatiegrootte aanzienlijk verkleinen, zoals bottlenecks of het vormen van een kleine stichterspopulatie (founder effect), versterken drift.

Demografische drift verwijst naar toevallige schommelingen in bevolkingsgrootte en samenstelling door onvoorspelbare variatie in geboortes, sterfte en migratie. Ook hier spelen populatieomvang en variabiliteit een rol. Demografische drift kan de regionale spreiding, leeftijdsopbouw en migratiepatronen beïnvloeden, vooral in kleine populaties of onder populaties met high fluctuation in vruchtbaarheid.

Modellen en methoden: drift wordt bestudeerd met stochastic modellen zoals de Wright-Fisher-model, branching processes en demografische ruismodellen. In empirische studies worden tellingen uit volkstelling, registers en vitale statistieken gebruikt om de impact van drift te meten en te vergelijken met selectie en migratie. See also: genetische drift, populatiedynamiek, demografische stochasticiteit, founder effect.