Plotgedreven

Plotgedreven is een term uit de literatuur- en filmkritiek die verwijst naar een verhalende benadering waarin de plot, de opeenvolging van gebeurtenissen en de spanning de drijvende kracht van het verhaal vormen. In een plotgedreven vertelling staat wat er gebeurt centraal, terwijl personages vaak functioneren als middelen om de plot vooruit te stuwen. Dit staat tegenover karaktergedreven verhalen, waarin de innerlijke ontwikkeling van personages en thema’s de belangrijkste motor zijn.

Kenmerken zijn onder andere een duidelijke doelstelling of mysterie, een snelle pacing en wendingen die de lezer of kijker van aanwijzingen naar ontknoping leiden. De structuur is doorgaans causaal en efficiënt opgebouwd: elke scène of hoofdstuk voegt iets nieuws toe aan de voortgang van de plot. Personages kunnen functioneel zijn, en hun dialoog en acties dienen vooral om de gebeurtenissen te laten plaatsvinden.

Traditioneel zijn thrillers, misdaadromans, detectiveverhalen en veel actiefilms voorbeeldgenres die plotgedreven zijn. Deze verhalen richten zich vaak op het oplossen van een conflict, het achterhalen van een misdrijf of het bereiken van een doel binnen een beperkte tijdspanne. Algemene elementen zoals clue-by-clue aanwijzingen of een uiteindelijke twist zijn typerend.

Kritiek en varianten: sommigen bekritiseren plotgedreven werken omdat ze minder ruimte laten voor diepe karakterontwikkeling of thematische exploratie. Veel auteurs proberen echter elementen van beide benaderingen te combineren, zodat de plot en de personages elkaar versterken en thema’s niet verloren gaan.