Plasmawaarden

Plasmawaarden zijn de meetbare concentraties en waarden van stoffen die in het plasma van bloed voorkomen. Ze geven inzicht in de werking van organen, stofwisseling en vocht- en elektrolytenbalans. Plasmawaarden worden meestal bepaald op plasma, het bloed waarvan anticoagulantia zijn toegevoegd zodat het niet stolt en kan worden gescheiden van de cellen door centrifugatie. Dit is anders dan serum, dat ontstaat nadat bloed is gestold en daarna is gescheiden.

Tot de veel voorkomende plasmawaarden behoren elektrolyten zoals natrium (Na), kalium (K), chloride en bicarbonaat, evenals suikers zoals glucose. Ook worden nier- en leverfuncties getoetst aan waarden zoals creatinine, ureum, albumine, totaal eiwit, leverenzymen (bijv. ALT, AST, ALP) en bilirubine. Daarnaast worden lipiden zoals totaal cholesterol, HDL en LDL, triglyceriden en hormonen of markeringsstoffen zoals TSH, CRP of ferritine gemeten. Coagulatieparameters zoals INR en aPTT kunnen op plasma worden bepaald als aanwijzing voor stollingsproblemen of monitoring van anticoagulantia.

Referentiewaarden variëren tussen laboratoria, populaties en meetmethoden, en worden meestal uitgedrukt in eenheden als mmol/L, mg/dL of g/L. Waarden kunnen afhangen van leeftijd, geslacht, voeding en tijdstip van de dag. Een plasmaproef kan afwijkende waarden tonen; de arts interpreteert deze resultaten altijd in samenhang met klinische verschijnselen, medicatie en herhaalde metingen voordat een conclusie wordt getrokken of behandeling wordt aangepast.