Pijnschalen

Pijnschalen zijn meetinstrumenten die de pijnervaring van een persoon proberen te kwantificeren zodat zorgverleners pijn kunnen beoordelen, monitoren en behandelen. In essentie draaien ze om zelfrapportage of observatie, omdat pijn een subjectieve beleving is die moeilijk te vergelijken zonder gestandaardiseerde maatstaven.

Voorbeelden van pijnschalen zijn de Numerieke beoordelingsschaal (NRS), die de pijn uitdrukt op een schaal van 0 tot 10; de Visuele Analoge Schaal (VAS), een 10 centimeter lange lijn waarop de patiënt een punt aanwijst; de Wong-Baker FACES-schaal, die vooral bij kinderen wordt gebruikt; en multidimensionale instrumenten zoals de McGill Pijnvragenlijst en de Brief Pain Inventory (BPI), die naast intensiteit ook kenmerken als aard en impact op functioneren beoordelen.

Bij patiënten die niet goed kunnen communiceren, of bij kinderen jonger dan wat voor NRS geschikt is, worden observatieschalen toegepast zoals de FLACC-schaal (Face, Legs, Activity, Cry, Consolability) en, in de intensive care, de COMFORT-schaal.

Toepassingen bevinden zich in postoperatieve zorg, bij chronische pijn, oncologische zorg en palliatieve zorg, en resultaten worden vaak vastgelegd in elektronische patiëntendossiers of gebruikt door behandelteams om veranderingen in pijn te beoordelen over tijd. Ook digitale toepassingen en apps ondersteunen routinematige invoer en monitoring.

Voordelen van pijnschalen zijn hun snelheid, eenvoudige interpretatie en brede toepasbaarheid, maar hun belangrijkste beperking is de subjectieve aard; factoren zoals cognitieve toestand, cultuur, angst en medicatie kunnen de scores beïnvloeden.

Een goede pijnbeoordeling combineert een numerieke of multidimensionale score met informatie over functionele impact, psychosociale factoren en patiëntvoorkeuren, en kan waar nodig aangevuld worden met observatie bij niet-communicerende patiënten.