Patogeensetels

Patogeense setels zijn een term die in sommige takken van de microbiologie en pathobiologie wordt gebruikt om de elementaire componenten en kenmerken aan te duiden die een micro-organisme in staat stellen ziek te veroorzaken. In deze context kan een patogeen setel verwijzen naar genetische elementen, eiwitten of moleculaire motieven waarvan aanwezigheid of activiteit het pathogeenpotentieel vergroot. Het concept is relevant voor virussen, bacteriën, schimmels en parasieten en kan van toepassing zijn op individuele stammen of op groepen verwante stammen.

Kenmerkende patogeense setels omvatten adhesines en invasiefactoren die helpen bij het vasthechten aan en binnendringen van gastheercellen, toxines en enzymen die weefselschade veroorzaken, en systemen die effectors leveren en componenten van de gastheerimmuniteit kunnen ontwijken of moduleren. Sommige setels bevinden zich op mobiele genetische elementen en kunnen tussen stammen worden overgedragen, wat veranderingen in virulentie mogelijk maakt.

Detectie en studie berusten op genomische en proteomische benaderingen om virulentiefactoren te identificeren, evenals functionele assays en klinische diagnostiek die ziekmakend vermogen beoordelen. In epidemiologie en vaccinontwikkeling helpt het in kaart brengen van patogeense setels bij het inschatten van risico’s, het volgen van uitbraken en het identificeren van doelwitten voor interventies.

Zie ook: virulentie, pathogenese, gastheer-pathogeeninteractie, pathogeniciteitseilanden, virulentiefactoren.