Overlevingsduur

Overlevingsduur is een statistische term die de tijd beschrijft tussen een gedefinieerd startpunt en een eindpunt dat een gebeurtenis aanduidt, meestal de dood, maar ook ziekteprogressie of terugval. In klinisch onderzoek wordt de overlevingsduur gebruikt om prognose en effectiviteit van behandelingen te beoordelen.

Het startpunt kan variëren: diagnose, start van behandeling of randomisatie. Het eindpunt kan overlijden aan eender welke oorzaak (overall survival), ziekteprogressie (progression-free survival) of ziektevrije overleving (disease-free survival).

Gegevens over overlevingsduur kunnen censored zijn: als een patiënt nog in leven is of de follow-up is beëindigd zonder vastgesteld einde. Statistische methoden zoals de Kaplan-Meier-curve worden gebruikt om de kans op overleving over de tijd te schatten, terwijl Cox-regressie het verband onderzoekt tussen factoren en overleving.

Mediane overlevingsduur is een veelgebruikte samenvatting; ook kunnen survivalpercentages na bepaalde follow-up worden gerapporteerd. Interpretatie vereist voorzichtigheid: verschillen in follow-up, censoring en biases zoals lead-time bias kunnen de vergelijking tussen groepen beïnvloeden. Overlevingsduur zegt bovendien weinig over kwaliteit van leven tijdens de periode die wordt meegerekend.