Organigrammen

Organigrammen zijn visuele representaties van de structuur van een organisatie, waarop afdelingen, functies en hiërarchische relaties worden weergegeven. Ze dienen om duidelijkheid te geven over verantwoordelijkheden, bevoegdheden en communicatielijnen, en ondersteunen besluitvorming, onboarding en strategische planning.

Een organigram bevat doorgaans een toplaag met de hoogste leidinggevende positie (bijv. CEO of algemeen directeur) en daaropvolgende niveaus met afdelingen, teams en functies. De relaties worden weergegeven met lijnen of pijlen die rapportage- en samenwerkingsrelaties aanduiden. Veelvoorkomende typen zijn functioneel organigram (gebaseerd op functies zoals financiën, marketing), divisioneel organigram (gebaseerd op productlijnen, regio's of markten) en matrixorganigram (combinatie van functionele en projectmatige lijnen).

Symbolen en notatie variëren, maar veel organigrammen gebruiken rechthoeken voor rollen of afdelingen en lijnen voor hiërarchische relaties. Sommige organigrammen geven ook tijdelijke of indirecte lijnen weer met stippellijnen. Organisatiekaarten kunnen ook verantwoordelijkheden en bevoegdheden benoemen en kunnen worden aangepast aan veranderende structuren, fusies of reorganisaties.

Toepassingen en voordelen zijn onder meer helderheid over aanspreekpunten, verbeterde communicatie, betere toewijzing van verantwoordelijkheden, eenvoudige onboarding en ondersteuning bij reorganisaties of fusies. Daarnaast vormen organigrammen vaak een basis voor personeelsplanning en audits.

Beperkingen zijn onder meer dat ze snel verouderen in dynamische omgevingen zoals agile teams; ze tonen doorgaans een momentopname en laten informele netwerken buiten beschouwing. Regelmatige bijwerking is daarom belangrijk.

Geschiedenis en terminologie: de term organigram of organigram is historisch geworteld in Franse en Engelse termen; in het Nederlands is organigrammen de gebruikelijke meervoudsvorm. Andere termen zoals organogram worden in bepaalde taalgebieden gebruikt.