Ontwerplijnen

Ontwerplijnen zijn conceptuele lijnen die richting geven aan een ontwerpproces. Ze fungeren als schematische referentiepunten die bepalen wat wel en niet in een ontwerp past en helpen bij het samenbrengen van doelen, randvoorwaarden en kwaliteitscriteria. Ontwerplijnen geven zo een duidelijke koers aan van idee tot uitvoering.

Een ontwerplijn omvat doorgaans verschillende elementen, zoals functionele vereisten (gebruik, veiligheid en bruikbaarheid), esthetische kaders (stijl en proportie), technische randvoorwaarden (productie, materiaalkeuze en kosten) en duurzaamheidsaspecten. Ze dienen als toetsingskader gedurende verschillende fasen van het project en helpen bij het kiezen tussen alternatieven.

De toepassing van ontwerplijnen is breed. In grafisch ontwerp kunnen ze bestaan uit grid- en lay-outlijnen die structuur geven aan een presentatie. In productontwerp vormen ze lijnen voor ergonomie, vormbeleving en functionaliteit. In architectuur en ruimtelijke planning geven ze richting aan circulatie, volumes en context. Het doel is steeds om een consistente en verantwoorde oplossing te bedenken die aansluit bij de wensen van gebruikers en de organisatiedoelen.

In de praktijk begin je met de ontwerpopdracht en vertaalt deze naar ontwerplijnen of ontwerpprincipes. Deze lijnen dienen als toetsingskader bij evaluatie en besluitvorming, en worden bij veranderende eisen eventueel aangepast. Een te rigide toepassing kan creativiteit beperken; daarom is regelmatige afstemming met gebruikers en stakeholders essentieel.

Zie ook ontwerpbrief, ontwerpprincipes en ontwerpruimte.