Omgevingvariabelen

Omgevingvariabelen, of omgeving variabelen, zijn sleutel-waarde-paren die door het besturingssysteem en door applicaties worden gebruikt om runtime-informatie door te geven. Ze bepalen hoe software zich gedraagt zonder dat waarden in de code staan. De variabelen maken het mogelijk om configuratie op verschillende niveaus aan te passen, zoals per gebruiker of per systeem.

Ze hebben vaak een zichtbare structuur: een naam en een waarde. De variabelen worden meestal door een proces gelezen bij aanvang of tijdens de uitvoering en sommige worden doorgegeven aan kindprocessen wanneer een programma een nieuw proces start. Het gebruik en de beschikbaarheid van omgevingvariabelen kan per besturingssysteem verschillen.

Veel voorkomende voorbeelden zijn onder andere:

- PATH, de lijst met zoekpaden waar uitvoerbare bestanden worden gezocht.

- HOME (Linux/macOS) of USERPROFILE (Windows), de thuiskoppeling van de gebruiker.

- TEMP of TMP, het tijdelijke mapadres.

- LANG of LC_ALL, locale-instellingen voor taal en regio.

- SHELL (Unix-achtige systemen) of ComSpec (Windows), de gewenste shell.

- APPDATA en LOCALAPPDATA (Windows), respectievelijk gebruikersspecifieke en lokale app-gegevens.

Gebruik en wijziging: op Unix-achtige systemen wordt vaak export VAR=value gebruikt, en wijzigingen kunnen worden vastgelegd in bestanden zoals ~/.bashrc of ~/.profile. In Windows kunnen variabelen tijdelijk worden ingesteld met set of persistent met setx, of via de grafische systeeminstellingen voor gebruiker- of systeembrede variabelen.

Overwegingen: omgevingvariabelen zijn handig voor configuratie, maar bevatten soms gevoelige informatie en kunnen door processen worden gelezen. Het opslaan van wachtwoorden of sleutels in variabelen wordt afgeraden ten opzichte van veiligere opslagmethoden. Daarnaast zijn er platformbeperkingen wat lengte, tekens en encoding betreft.