Nietlichamelijk

Nietlichamelijk is een adjectief uit het Nederlands dat verwijst naar wat geen lichaam heeft of geen materiële vorm bezit. Het woord wordt gebruikt om zaken, verschijnselen of entiteiten te beschrijven die niet fysieke, tastbare of materiële eigenschappen vertonen. De samenstelling is afgeleid van niet- en lichamelijk (met betrekking tot het lichaam), waardoor nietlichamelijk letterlijk “niet-lichamelijk” betekent.

In de praktijk wordt nietlichamelijk vaak toegepast op zaken zoals gevoelens, gedachten, herinneringen, intenties en andere mentale of abstracte eigenschappen. Ook abstracte begrippen zoals waarden, wetten en concepten kunnen als nietlichamelijk worden aangemerkt. In het dagelijks taalgebruik komt de term minder vaak voor dan in filosofische of theoretische discussies, waarin het contrasting betreft tussen wat lichamelijk waarneembaar is en wat niet.

In de filosofie en de wetenschappelijke discussies speelt nietlichamelijk een prominente rol bij het debat over de aard van de geest, het bewustzijn en de relatie tussen lichaam en geest. Het wordt gebruikt om onderscheid aan te geven tussen fysische eigenschappen (zoals massa en oppervlak) en niet-fysische eigenschappen (zoals gedachten en emoties). Die discussie raakt aan het mind–body-probleem en aan de vraag of mentale toestanden reducibel zijn tot fysieke processen.

Synoniemen voor nietlichamelijk zijn immaterieel, geestelijk, abstract of metafysisch, afhankelijk van de context. De term lijkt vooral functioneel in philosophische, theologische en juridische contexten, waar een onderscheid tussen fysieke en niet-fysieke aspecten relevant is. Zij helpt bij het expliceren van ervaringen of entiteiten die buiten het stoffelijke domein vallen.