Nefronfunctie

Nefronfunctie verwijst naar de fysiologische taken van de nefron, de functionele eenheid van de nier. Een nefron behandelt per minuut bloed en is verantwoordelijk voor filtratie, terugresorptie van waardevolle stoffen en uitscheiding van afvalstoffen en overtollig water, wat uiteindelijk urine oplevert.

Een nefron bestaat uit een glomerulus en een bijbehorend buisvormig systeem: kapsel van Bowman, proximale tubulus, lis van Henle, distale tubulus en verzamelbuis. Filtratie vindt plaats in de glomerulus, waar bloeddruk en filtratiebarrière vloeistoffen en kleine opgeloste stoffen doorlaat maar grote eiwitten en cellen tegenhoudt. Het gefilterde plasma vormt de primaire urine die verder wordt bewerkt in de tubuli.

Tijdens terugresorptie en secretie worden nuttige stoffen teruggewonnen uit de voorurine, terwijl afvalstoffen en overtollige ionen vanuit het bloed naar de tubulus worden uitgescheiden. Het proximale tubulus voert veel terugresorptie uit; de lis van Henle creëert een concentratiegradiënt; het distale tubulus en de verzamelbuis reguleren Na+- en waterretentie onder invloed van hormonen zoals aldosteron en antidiuretisch hormoon (ADH). Proxima tubulus is ook betrokken bij terugresorptie van bicarbonaat en bij de regulatie van de acid-base balans. Ureum en andere afvalstoffen kunnen ook in de tubulus worden uitgescheiden.

De regulatie van de nefronfunctie omvat autoregulatie van de glomerulaire flow (myogene respons en tubuloglomerulaire feedback) en hormonale systemen zoals RAAS, ADH en natriuretische peptiden. Deze mechanismen zorgen voor stabiele GFR, juiste plasmavolumes en elektrolytenbalans en een evenwichtige zuurte-base toestand.

Storingen in nefronfunctie kunnen leiden tot verminderde GFR, eiwiturie, elektrolytstoornissen en acidose of alkalose. Klinisch wordt de functie beoordeeld met onder meer de glomerulaire filtratiesnelheid (GFR), creatinine- en ureaniveaus en urinebalans. Begrippen als filtratie, terugresorptie en secretie blijven kernbegrippen bij nefronfunctie.