Laagproductief

Laagproductief is een term uit de economische en arbeidsmarktkundige literatuur die wordt gebruikt om aan te geven dat een persoon, een bedrijf, een sector of een regio relatief weinig output genereert in verhouding tot de ingezette inputs. Productiviteit wordt meestal gemeten als output per gewerkt uur of per geïnvesteerde euro. Een laagproductieve entiteit levert dus minder waarde per ingezette hulpbron dan vergelijkbare referentiegroepen.

Toepassingsgebieden en contextualisering

De aanduiding kan verwijzen naar individuele arbeidskrachten, hele bedrijven, sectoren of geografische regio’s. Wat als laagproductief geldt, is vaak relatief en afhankelijk van de gebruikte benchmark (bijvoorbeeld een sectorale of nationale gemiddelden) en van de meetperiode.

Oorzaken

Laagproductiviteit ontstaat door een combinatie van factoren: verouderde of ontoereikende technologie, beperkte scholing en vaardigheden, lage kapitaalintensiteit, inefficiënte productieprocessen, zwakke managementpraktijken, schaalvoordelen die ontbreken, en belemmeringen door regelgeving of infrastructuur. Ook macro- en structurele factoren kunnen bijdragen.

Gevolgen en beleid

Een lage productiviteit kan leiden tot lagere winstmogelijkheden, minder investeringen en een slechtere concurrentiepositie, met mogelijk lagere lonen of werkgelegenheid op korte termijn. Beleidsinterventies richten zich meestal op investeringen in technologie en innovatie, vaardigheden en opleiding, betere bedrijfsvoering, infrastructuur en een gunstigere regulering, met aandacht voor differentialen tussen sectoren en regio’s.

Kritiek en kanttekeningen

De term is relatief en contextafhankelijk; labeling kan stigmatiserend werken. Productiviteitsverschillen worden bovendien beïnvloed door meerdere factoren die niet altijd direct tot beleid zijn om te zetten.

Zie ook: productiviteit, economische ontwikkeling, regionaal beleid.