Kalibratieanalyse

Kalibratieanalyse is een systematische aanpak binnen metrologie en data-analyse die gericht is op het beoordelen en verbeteren van de nauwkeurigheid van meetinstrumenten, sensoren of wiskundige modellen. Het doel is om de relatie tussen de feitelijke waarde en de waargenomen output vast te leggen, zodat meetresultaten herleidbaar zijn tot referentienormen en verifieerbaar blijven over tijd en omstandigheden.

Het proces omvat doorgaans het selecteren van referentiematerialen of referentiewaarden, het uitvoeren van metingen over het relevante meetbereik en het modelleren van de calibratiefunctie die de instrumentoutput koppelt aan de feitelijke waarde. Hierbij worden vaak stappen gezet zoals testen op lineariteit, vaststellen van offset en gain, en evaluatie van mogelijke niet-lineariteiten. Vervolgens worden correcties of een kalibratiefunctie vastgesteld en wordt de bijbehorende meetonzekerheid bepaald, vaak volgens vastgestelde normen en methoden.

Methoden die in kalibratieanalyse voorkomen zijn onder meer lineaire en niet-lineaire regressie, gewogen regressie, en het opstellen van calibratiecurves. In praktijk wordt eveneens gekeken naar traceerbaarheid naar erkende standaarden, beschikbaarheid van voldoende dekking over het meetbereik en de documentatie van aannames en onzekerheden. Regelmatig wordt ook een plan voor monitoring en herkalibratie opgesteld om tumbrige drift of veranderingen in het meetsysteem tijdig te detecteren.

Toepassingsgebieden omvatten laboratoria en productieprocessen, medische en analytische instrumenten, omgevingsmonitoring en engineering. Belangrijke elementen zijn representativiteit van referenties, limitering van drift, en adequate rapportage en opslag van kalibratiegegevens.