Incidentplannen

Incidentplannen zijn formele, gedocumenteerde procedures waarmee organisaties reageren op en herstellen van incidenten die de normale bedrijfsvoering kunnen verstoren of de veiligheid in het gedrang brengen. Het doel is schade te beperken, dienstverlening zo snel mogelijk te herstellen en de veiligheid van medewerkers en belanghebbenden te waarborgen.

Het toepassingsgebied is breed: organisaties uit-sectoren zoals bedrijfsleven, overheid, zorg en onderwijs kunnen te maken krijgen met incidenten als IT-storingen, datalekken, beveiligingsincidenten, milieuschade of natuurlijke calamiteiten. Een incidentplan richt zich op kritieke processen, systemen en locaties.

Een incidentplan bevat doorgaans: doel en afbakening; de rollen en verantwoordelijkheden (zoals incidentmanager, communicatiemanager, technisch team en security), contact- en escalatieprocedures, classificatie en prioriteitsbepaling van incidenten, een meld- en communicatieplan voor interne en externe audiences, containment- en herstelprocedures, toewijzing van middelen en leveranciers, en een beschrijving van back-up, continuity en herstelmaatregelen; daarnaast een opleidings- en oefenprogramma en een post-incident evaluatie.

Het opstellen en onderhouden van het plan gebeurt op basis van risicoanalyse en inventarisatie van kritieke assets. Het plan wordt periodiek beoordeeld, goedgekeurd en getest door middel van tabletop- en live-oefeningen. Na elk incident en na elke oefening vindt een evaluatie plaats en wordt het plan geüpdatet.

Incidentplannen hangen samen met bredere governance- en managementkaders zoals bedrijfscontinuïteit, informatiebeveiliging en crisiscommunicatie. Toepasselijke normen en richtlijnen, zoals ISO 22301 en lokale regelgeving, kunnen richting geven aan inhoud en toetsing. Het effectief gebruik van een incidentplan kan leiden tot snellere respons, minder schade, betere communicatie en aantoonbare compliance; de uitdaging ligt in onderhoud, veranderingsbeheer en frequente oefening.