Hoofdvraag

Hoofdvraag is een term uit het Nederlands die de centrale vraag aanduidt die een onderzoek, project of beleidsanalyse stuurt. De hoofdvraag bepaalt de reikwijdte, het doel en de richting van het werk en vormt de basis voor dataverzameling en analyse. Etymologisch betekent het 'hoofd' (main) en 'vraag' (question). In veel vakgebieden gaat de hoofdvraag gepaard met subvragen die het onderwerp opdelen in beheersbare onderdelen en helpen bij de operationele invulling van begrippen en methoden.

Een hoofdvraag is richtinggevend maar niet star: hij moet helder en afgebakend zijn, haalbaar met de beschikbare middelen en relevant voor het onderwerp. Ook moet hij toetsbaar zijn, zodat de uitkomsten concreet te evalueren zijn. In onderzoeks- of projectplannen staat de hoofdvraag vaak centraal in de inleiding, waarna de subvragen, hypothesen en methoden worden gepresenteerd.

Formuleringstips: gebruik concrete termen, voorkom vage of geladen taal, en formuleer waar mogelijk een antwoordscenario. Een hoofdvraag kan openingsgewijs zijn (verkennend) of gesloten (concluderend), afhankelijk van de onderzoeksmethode; beide moeten echter een duidelijke uitkomst of inzicht opleveren.

Voorbeeld: Hoofdvraag: “Hoe beïnvloedt stadsvergroening de luchtkwaliteit en het welzijn van bewoners in Amsterdam?” Subvragen kunnen gaan over meetbare luchtkwaliteitsindicatoren, bewonerservaringen en confounders zoals verkeer.

Toepassing: veelvuldig gebruik in academische studies, beleidsrapporten en projectmanagement als leidraad voor inhoud, planning en evaluatie. De term is synoniem met hoofdvraagstelling in het Nederlands.