Ftalocyanineblauw

Ftalocyanineblauw is de Nederlandse naam voor koperftalocyanineblauw, een synthetisch organisch pigment dat bekendstaat om zijn helder, sterk blauw en uitstekende lichtvastheid. Het pigment is insolubiel in water en de meeste oplosmiddelen en wordt daarom in poedervorm toegepast als pigment in verf, inkt en kunststof, eerder dan als een wasbare kleurstof.

Chemische structuur en eigenschappen: koper staat centraal in een platte macrocykel van ftalocyanine. Deze geconjugeerde structuur levert een intense kleur met hoge tinting strength en een hoge weerstand tegen licht, hitte en weersinvloeden. Het pigment behoudt zijn kleur onder felle UV-straling en diverse chemische omgevingen. Omdat het slecht oplost, wordt het in bindmiddelen gemengd en fijngemalen tot hoogwaardige pigmentdeeltjes.

Geschiedenis en productie: ftalocyanineblauw werd in de eerste helft van de 20e eeuw ontwikkeld en op grote schaal commercieel geproduceerd vanaf de jaren vijftig. Het is onder veel namen bekend, waaronder Monastral blue, en wordt door verschillende chemische bedrijven wereldwijd geproduceerd. Industriële productie vindt plaats door de synthese van koperftalocyanine, gevolgd door milling tot fijn poeder dat geschikt is voor verf- en kunststoftoepassingen.

Toepassingen: het pigment wordt veel gebruikt in coatings (waaronder auto- en architectuurverf), drukinkten, plastics en keramische glazuren. Door zijn stabiliteit en intens blauw wordt het ook toegepast in artistieke mediums zoals olieverf en acrylverf.

Veiligheid en milieukwesties: ftalocyanineblauw wordt over het algemeen als weinig toxisch beschouwd en is breed geaccepteerd voor consumentenproducten. Zoals bij elk poeder dient inhalatie van fijn stof te worden voorkomen; in solventen en toepassingen met chemicaliën moet compatibiliteit met het medium worden gecontroleerd.