Filamentair

Filamentair is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat aangeeft dat iets uit lange dunne draden (filamenten) bestaat of daarmee te maken heeft. De term wordt in diverse vakgebieden gebruikt om een draadachtige of vezelachtige morfologie of structuur aan te geven. Oorsprong: afgeleid van het woord filament, via Frans filamenteux of filamente, en van Latijn filum (draad).

In de biologie wordt filamentair gebruikt om organismen of groeivormen te beschrijven die lange, draadachtige structuren vormen. Filamentachtige bacteriën bestaan uit smalle filaments die vaak samen een netwerk vormen, terwijl filamentous schimmels (zoals Penicillium en Aspergillus) uit hyfen bestaan en een mycelium vormen. Deze morfologie heeft gevolgen voor oppervlaktes, nutrientenopname en biofilmvorming.

In materialenwetenschap en engineering verwijst filamentair naar vezelachtige structuren zoals polymeerfilamenten, koolstofnanobuisjes of metalen filaments. Filamentaire materialen worden gebruikt voor versterking, warmte- of elektrische geleidbaarheid en in additieve productie. In elektronica en verlichting komen dunne filaments voor, zoals gloeidraden in traditionele lampen.

In de astronomie en natuurkunde beschrijven filamentaire structuren lange, dunne filamenten die kosmische structuren verbinden in het “kosmische web”, of filamentaire stromingen en lengtes in plasma en magnetische systemen. Filamentair wordt zo vaak als tegenovergesteld gezien van compacte of holle (vezelvrije) morfologie.

Samengevat verwijst filamentair naar dradvormige, draadachtige kenmerken in diverse contexten, van microben tot nanoschalen en grote kosmische structuren.