Energiegemeenschap

Energiegemeenschap is een juridische entiteit die bedoeld is om lokaal geproduceerde energie te organiseren en te delen door inwoners, bedrijven en instellingen in een afgebakend gebied. Vaak is deze entiteit een coöperatie, vereniging of stichting met als doel de productie, opslag en levering van energie te beheren ten gunste van de leden en de omliggende gemeenschap.

Een energiegemeenschap kan investeren in hernieuwbare bronnen zoals zonnepanelen, kleine windturbines of warmtenetten, en kan ook gebruikmaken van energiebuffers en vraagafstemming. De geproduceerde energie kan direct aan leden worden geleverd, op het lokale net worden teruggeleverd of via een eigen tariefsysteem worden verkocht. Bestuur en besluitvorming zijn doorgaans democratisch: elk lid heeft meestal één stem, ongeacht de grootte van iemands inbreng, met een jaarlijkse algemene ledenvergadering en een raad van bestuur.

Doel en maatschappelijke baten omvatten lagere energiekosten voor deelnemers, meer lokale autonomie op het gebied van energie, werkgelegenheid en participatie in de energietransitie. Het concept stimuleert maatschappelijke betrokkenheid, sociale cohesie en duurzame ontwikkeling in de regio.

Regulering en begeleiding variëren per land, maar EU-richtlijnen zetten richtingen uit voor energiegemeenschappen als rechtsvakken en marktrechten die grensoverschrijdend kunnen werken. In de praktijk moeten energiegemeenschappen rekening houden met regels over nettoegang, metering, belastingen en mogelijke subsidies of fiscale prikkels. Financiële haalbaarheid en juridische stappen vereisen doorgaans zorgvuldige planning en partnerschappen.