Deformationszoner

Deformationszoner zijn zones in de aardkorst waarin de vervorming van gesteente sterk is geconcentreerd langs discrete banden, vlakken of scheuren. Ze ontstaan onder invloed van tektonische krachten die platen bewegen, en kunnen zowel ductiel als breukachtig van aard zijn. In dergelijke zones ontwikkelen zich kenmerkende texturen en fabricaties, zoals foliatie en lineatie, die de mechanische eigenschappen van het gesteente bepalen.

Opbouw en typen. Ductiele deformationszoner ontstaan bij hogere temperatuur en druk en leiden vaak tot gelaagde, deformspecifieke gesteenten zoals mylonieten. Breukachtige zones ontstaan bij lagere temperatuur en druk en bevatten gouge, breccie of fault rocks. Verschillende zones kunnen transformeren van een lithologische eenheid naar een andere, en variëren in grootte van enkele meters tot kilometers. De oriëntatie, sliprichting en ontwikkeling van mineralogische samenstellingen geven aanwijzingen over de fase van de tektoniek.

Betekenis en toepassingen. Deformationszoner vormen cruciale informatie over de tectonische geschiedenis van een gebied en sturen vloeistofstromen door de korst, wat relevant is voor mineralisatie, hydrothermale deposits en soms reservoirkwaliteit bij aardolie- en gaswinning. Ze zijn ook belangrijk voor seismische interpretaties en geotechnische risico’s, omdat de sterkte en deformeerbaarheid langs deze zones sterk kunnen variëren.

Onderzoek en methoden. Studie van de zones gebeurt via veldobservaties en petrographie, microstructuuranalyse en geochronologie om de leeftijd van vervorming vast te stellen. Geofysische technieken zoals seismische beeldvorming en magneto-/gravimetrische metingen helpen bij kaartvorming en schaalbepaling van de zones in de ondergrond.