Concentratierisico

Concentratierisico, oftewel concentration risk, is het risico dat verliezen toenemen doordat een financiële instelling of belegger een hoge blootstelling heeft aan een beperkt aantal tegenpartijen, sectoren, geografische regio’s, activaklassen of producten. Als een van deze blootstellingen verslechtert, kan de impact op winst en kapitaal groter zijn dan bij een breder gediversifieerde portefeuille.

Het risico ontstaat door concentratie in één enkele tegenpartij, groep debiteuren, sector, land of activumtype, zoals veel geld lenen aan één grote klant of veel investeringen in één sector. Het kan ook voortkomen uit afhankelijkheid van bepaalde financieringsbronnen of afhankelijkheid van een beperkt aantal leveranciers. Metingen omvatten concentratievormen zoals de Herfindahl-Hirschman-index (HHI), concentratieverhoudingen en de verhouding van de grootste blootstelling ten opzichte van het risicobudget of kapitaal. Ook scenario- en stresstests helpen de potentiële verliezen bij ongunstige omstandigheden te kwantificeren.

Beheer van concentratierisico vereist een duidelijk risicobeleid en governance. Belangrijke elementen zijn het vaststellen van limieten per tegenpartij, sector en regio; continue blootstellingsmonitoring; diversificatie van klanten, instrumenten en regio’s; kredietkwalificatie en due diligence; en het gebruik van afdekking of securitisatie waar passend. In regelgeving speelt concentratierisico onder meer een rol via grote-exposure-regels en risicobeheernormen, die toezicht en rapportage bevorderen.

Toepassingen variëren van bancaire portefeuilles tot beleggingsfondsen en pensioenfondsen, waar een evenwichtige spreiding de kans op verzwakte prestaties bij negatieve gebeurtenissen vergroot.