Comorbiditeiten

Comorbiditeit verwijst naar de aanwezigheid van een of meer aanvullende aandoeningen bij iemand die al een primaire ziekte heeft. De indexziekte staat centraal, terwijl bijkomende aandoeningen haar beloop en behandeling kunnen beïnvloeden. Het begrip verschilt van multimorbiditeit, waarbij meerdere aandoeningen naast elkaar bestaan zonder een duidelijke hoofdziekte.

Comorbiditeiten komen vaker voor naarmate mensen ouder worden en bij chronische ziekten. Veelvoorkomende combinaties zijn hypertensie, diabetes mellitus, cardiovasculaire aandoeningen, obesitas en mentale gezondheidsproblemen zoals depressie. De specifieke mix hangt af van de indexziekte, leeftijd en leefstijl.

Impact en nut: comorbiditeiten beïnvloeden prognose, functioneren en kwaliteit van leven. Ze kunnen diagnostiek bemoeilijken door overlapping van symptomen en compliceren behandeling door medicatie-interacties en polyfarmacie. In onderzoek worden indexen zoals de Charlson Comorbidity Index of de Elixhauser gebruikt om de ziektenlast te kwantificeren.

Voorbeelden: bij kanker kan een hartaandoening de behandeling beperken; bij COPD komt vaak een cardiovasculaire comorbiditeit voor; bij psychiatrische aandoeningen gaat somatische comorbiditeit vaak samen met de behandeling.

Beheer en zorg: een geïntegreerde, patiëntgerichte aanpak is essentieel. Regelmatige evaluatie, coördinatie tussen zorgverleners en aandacht voor medicatiebewaking helpen polyfarmacie te beperken en de uitkomsten te verbeteren.