Bodemzorg

Bodemzorg is het geheel van praktijken en maatregelen gericht op het behoud en de verbetering van de bodemkwaliteit en bodemgezondheid. Het doel is om de langdurige productiviteit van de bodem te waarborgen en tegelijk ecosystemen, waterkwaliteit en klimaatbestendigheid te dienen. Bodemzorg streeft naar voorkomen van verarming, erosie, verdichting en verlies van bodemleven, en naar een betere capaciteit van de bodem om water en voedingsstoffen vast te houden en beschikbaar te stellen aan gewassen.

Belangrijke elementen zijn onder meer bodemstructuur en porositeit, organische stofgehalte, microbiële activiteit, pH- en nutriëntenbalans, vochtretentie en drainage, en de biodiversiteit in en op de bodem.

Veelvoorkomende praktijken zijn gewasrotatie, dekgewassen, vermindering van bodembewerking (minimale of geen bodembewerking), toepassing van compost of dierlijke mest, geïntegreerde nutriëntenbeheer, behoud van bodembedekking en mulch, en het vergroten van bodembiodiversiteit via bufferstroken en agroforestry. Daarnaast vallen residuemanagement, drainagebeheer en adaptieve teeltplanning onder bodemzorg.

De invoering van bodemzorg kan leiden tot meer stabiele opbrengsten, betere veerkracht tegen droogte en overstromingen, en verbeterde waterkwaliteit en biodiversiteit. Gezonde bodems dragen ook bij aan koolstofbinding en efficiënter gebruik van nutriënten, met mogelijk emissiereducties.

Uitdagingen zijn onder meer erosie, verdichting en uitputting van voedingsstoffen, hoge investeringskosten voor boeren en de noodzaak van kennisoverdracht en systematische monitoring. Overheden en de agrarische sector ontwikkelen richtlijnen, monitoringsprogramma's en financiële prikkels om bodemzorg te stimuleren en te meten.