Biodegradabiliteit

Biodegradabiliteit is het vermogen van een stof om door biologische processen afgebroken te worden door micro-organismen zoals bacteriën en schimmels. De afbraak leidt meestal tot eenvoudiger verbindingen zoals kooldioxide, water en biomassa; onder anaerobe omstandigheden kan ook methaan ontstaan. De snelheid en afloop van de afbraak hangen sterk af van de omgeving, de chemische structuur van de stof en de beschikbaarheid van enzymen en micro-organismen.

Factoren die biodegradabiliteit bepalen zijn onder meer temperatuur, vochtigheid, zuurstofaan- wezigheid, pH en de beschikbaarheid van voedingsstoffen. Ook de vorm en grootte van het materiaal (bijv. korrels versus films) en de concentratie van micro-organismen spelen een rol. Over het algemeen geldt: materialen die natuurlijk materiaal nabootsen of bevatten (zoals cellulose of zetmeel) zijn sneller afbreekbaar dan veel synthetische polymeren, en afbraak verloopt sneller in geschikte compost- of waterige omgevingen dan in winderige of koude bodems.

Contexten en normen onderscheiden biodegradabiliteit van composteerbaarheid. Biodegradabiliteit verwijst naar afbraak in een milieu, terwijl composteerbaarheid vaak explicietere criteria omvat voor afbraak in industriële of thuiscomposteerfaciliteiten, met vereiste eindproducten en resteringsvrije resten. De mate van afbraak is dus milieu- en tijdsafhankelijk en kan variëren per stof en situatie.

Metingen van biodegradatie gebeuren via methoden zoals respirometrie en metingen van kooldioxidesynthese, vaak onder standaardomstandigheden. Het is belangrijk om biodegradabiliteitsclaims helder te definiëren in welke omgeving en binnen welke tijd de afbraak wordt verwacht.