Behandellijnen

Behandellijnen zijn de opeenvolgende therapieën die bij een patiënt met een chronische of kwaadaardige aandoening worden ingezet om de ziekte te beheersen, symptomen te verlichten, progressie te vertragen en de kwaliteit van leven te behouden. Ze worden onderscheiden door de volgorde waarin behandelingen worden toegepast: eerste behandelijn, tweede behandelijn, enzovoort. Een overgang naar een volgende behandelijn vindt doorgaans plaats bij ziekteprogressie, bijwerkingen die de behandeling ondragelijk maken, of onvoldoende respons op de huidige lijn.

De keuze voor een behandellijn hangt af van kenmerken van de ziekte, respons op eerdere behandelingen, comorbiditeiten, de algehele conditie van de patiënt en de beschikbare behandelopties, vaak ondersteund door klinische richtlijnen en consensus.

In de oncologie is de eerste behandelijn meestal een standaardregime met de beste balans tussen effectiviteit en verdraagzaamheid voor het stadium van de ziekte. Bij progressie van de ziekte of intolerantie kan een tweede behandelijn bestaan uit een ander werkingsmechanisme of medicijngroep, soms gevolgd door een derde behandelijn.

De term geldt ook voor niet-kankerziekten, waar behandellijnen een geplande escalatie of afwisseling van therapieën weerspiegelen, bijvoorbeeld bij chronische inflammatoire ofauto-immune ziekten.

Het doel van behandellijnen is het behouden van kwaliteit van leven, het minimaliseren van bijwerkingen en het verlengen van een betekenisvolle levensduur, terwijl beslissingen zoveel mogelijk individueel worden genomen, rekening houdend met de verwachte baten, risico’s, patiëntvoorkeuren en de algehele prognose.