Behandelingsrespons

Behandelingsrespons is de mate waarin een patiënt reageert op een behandeling. Het omvat zowel klinische veranderingen, zoals verbetering van symptomen en functioneren, als objectieve veranderingen in meetbare parameters die aangeven of de therapie het gewenste effect heeft.

Binnen de geneeskunde worden verschillende vormen van respons onderscheiden. Klinische respons verwijst naar veranderingen die de patiënt zelf bemerkt of waarvoor artsen klinisch bewijs zien, bijvoorbeeld minder pijn of betere dagelijkse activiteiten. Radiologische of biochemische respons omvat veranderingen die zichtbaar zijn op beeldvorming (bijv. afname van tumorgrootte) of dalingen/aanpassingen in laboratoriumwaarden. In oncologie worden vaak termen gebruikt zoals complete respons (CR) en partiële respons (PR), met aanvullende categorieën als stabiele ziekte (SD) en ziekteprogressie (PD). Objectieve responscriteria zoals RECIST worden toegepast om respons te classificeren, terwijl ook patiëntgerelateerde uitkomsten zoals kwaliteit van leven een rol kunnen spelen.

Meten van respons gebeurt op vooraf vastgestelde tijdstippen met gestandaardiseerde criteria. In klinische studies is ORR (CR + PR) een veelgebruikte maatstaf, soms aangevuld met DCR (ORR plus SD). Het is ook gebruikelijk om de duurzaamheid van de respons en tijd tot verdere progressie mee te nemen. Bij sommige behandelingen bestaan verschijnselen zoals pseudo-progressie, wat wijst op het complexe b1epaalde tijd en het belang van lange follow-up.

Factoren die de behandelingsrespons beïnvloeden, omvatten dosisafwijkingen en adherence, farmacokinetiek, comorbiditeiten, genetische kenmerken van de ziekte en eerdere behandelingen. Behandelingsrespons is daardoor zowel een maatstaf voor effectiviteit als een factor in besluitvorming in zowel onderzoek als klinische praktijk.