Begrotingskaders

Begrotingskaders zijn in de publieke financiën de verzameling van grenzen en regels die de hoogte van uitgaven en de verdeling daarvan over beleidsvelden of ministeries voor een bepaalde termijn vastleggen. Ze vormen de budgettaire envelop waarin de jaarbegroting en eventuele meerjarige ramingen worden opgesteld. Het doel is om financiële discipline te waarborgen, samenhang te brengen tussen beleid en middelen, en voorspelbare kaders te bieden voor beleidsuitvoering en macrofiscale planning.

Een begrotingskader bevat meestal: ceilings voor totale uitgaven in een komende periode (vaak meerdere jaren), veronderstellingen over inkomsten en begrotingssaldo, en eventueel voorzieningen zoals reserve- of beleidsrijke flexibiliteit. De kaders zijn doorgaans bindend voor de daaropvolgende begrotingsbesluitvorming; wanneer nieuwe prioriteiten extra geld vereisen, moet dit vaak gecompenseerd worden door herverdeelsing of een aanvullend wetsvoorstel.

Procesmatig gezien wordt het kader vaak door de regering vastgesteld en vormt het basisdocument voor de ministeriële begrotingen. Ministeries werken binnen de kaders aan hun voorstellen, die vervolgens worden geconsolideerd tot de begroting die aan het parlement wordt voorgelegd. Het parlement beoordeelt en kan wijzigingen aanbrengen voordat de begroting definitief wordt goedgekeurd.

Verschillen tussen landen bestaan in de omvang en duur van het kader; sommige systemen hanteren een meerjarenkader (meenameringsraming) dat gekoppeld is aan fiscale regels. Kritiekpunten betreffen soms rigiditeit en beperkte flexibiliteit bij onverwachte economische ontwikkelingen, terwijl voorstanders wijzen op meer stabiliteit en voorspelbaarheid.