Autogiroen

Autogiroen, ook wel autogyro of giro genoemd, zijn rotorluchtvaartuigen waarin lift wordt geproduceerd door een vrij lopende rotor en voortstuwing wordt geleverd door een motor aangedreven propeller. De rotor draait niet aangedreven; hij rolt als gevolg van de aerodynamische werking terwijl het toestel vooruit beweegt. Dit maakt autogiroen anders dan helikopters, waarbij de rotor meestal wordt aangedreven.

Ontwerp en werking: Het rode lijnprincipe is dat de rotor autrotation gebruikt tijdens de vlucht. De voortstuwing, meestal geleverd door een luchtgekoelde motor met een voor- of achterwaarts geplaatste propeller, bepaalt de snelheid en koers. Besturing gebeurt met conventionele vliegtuigoppervlakken voor yaw, pitch en roll, terwijl de rotorkop en bladverdeling zorgen voor stabiliteit en controle. Het rotorblok is zodanig ontwikkeld dat hij onder voorwaartse snelheid blijft draaien bij luchtsnelheden die lift leveren zonder constante ronddrijving van de rotor.

Geschiedenis en toepassingen: In de jaren 1920 ontwikkelde de Spaanse ingenieur Juan de la Cierva het autogiroconcept om stallproblemen te voorkomen en een veilige werking bij lage snelheden mogelijk te maken. In de Verenigde Staten bouwde Pitcairn licentieversies, zoals de PCA-2. Autogiroen werden in die periode gebruikt voor observatie, luchtpost, fotografie en opleiding. Ze boden voordelen bij korte landingsafstanden en rustige vluchtkenmerken, maar verdwenen na de opkomst van helikopters uit brede civiele en militaire toepassingen.

Modern gebruik en erfenis: Tegenwoordig blijven autogiroen bestaan als licht sportvliegtuigen en onderzoeksplatforms, vaak aangeduid als gyroplanes of gyrocopters. Ze worden geflitst met vergelijkbare regelgevende kaders als andere lichte vliegtuigen en genieten in sommige regio’s van populair gebruik door snelle opstijg- en landingsmogelijkheden en eenvoudige bediening. De term autogiro verwijst naar historische ontwerpen, terwijl hedendaagse varianten doorgaans de benaming gyroplane gebruiken.