Articuleren

Articuleren is een Nederlands werkwoord met meerdere betekenissen. In de meest voorkomende betekenis gaat het om duidelijk en precies uitspreken van klanken, zodat woorden goed verstaanbaar zijn. Het woord wordt vaak gebruikt in de context van spreken en luisteren en omvat de bewegingen van spraakorganen zoals tong, lippen en kaak die samen klanken vormen.

In de taalkunde verwijst articulatie naar het productieproces van spraakklanken. Hier spreken we over plaatsen van articulatie (bijv. bilabiaal, alveolair) en wijzen van articulatie (bijv. plosief, fricatief). Articulatie is een van de kernonderdelen van fonetiek en fonologie en kan verschillen tussen talen en sprekers.

Figuratief kan articuleren betekenen het helder verwoorden of formuleren van een standpunt of plan. Bijvoorbeeld: een beleid articuleren. Ook in muziek wordt over articulatie gesproken: de manier waarop noten worden aangezet en verbonden, zoals staccato of legato, wat de expressie van een uitvoering bepaalt.

Er bestaan verwante termen zoals articulatie (zelfstandig naamwoord) en gerelateerde concepten in linguïstiek en muziek. De term kan in verschillende disciplines voorkomen met specifieke connotaties.