zuurgetal

Zuurgetal, ook wel acid value (AV) genoemd, is een chemische maat die de hoeveelheid vrije vetzuren in een vet of olie aangeeft. Het geeft aan hoeveel KOH nodig is om de vrije zuren in 1 gram monster volledig te neutraliseren. Een laag zuurgetal duidt op minder vrije vetzuren en op een betere kwaliteit en stabiliteit van het product; een hoog zuurgetal wijst op hydrolyse of mogelijk bederf.

De bepaling vindt meestal plaats door titratie met kaliumhydroxide (KOH) in ethanol of isopropanol. Het monster wordt gewogen, opgelost in het oplosmiddel, en er wordt een indicator (bij voorkeur fenolftaleïne) toegevoegd. Daarna wordt een standaardoplossing van KOH getitreerd tot een heldere, persistente roze/paarse eindpunt. De gebruikte oplosmiddelen en reagens hangen af van de aard van het monster en de geldende norm.

De uitkomst wordt uitgedrukt als milligram KOH per gram monster en wordt berekend met de formule AV = (V × N × 56,1) / m, waarbij V het titratievolume (ml), N de normaaliteit van de KOH-oplossing, en m de massa van het monster in gram is. Slagingsafwijkingen kunnen ontstaan door vocht, onopgeloste bestanddelen of verontreinigingen, waardoor de waarde hoger of lager uitvalt dan daadwerkelijk aanwezig.

Toepassingen van het zuurgetal liggen voornamelijk in kwaliteitscontrole van voedingsvetten en olie, maar ook in biodieselproductie en in olie- en vetindustrie om versheid en stabiliteit te beoordelen. Het zuurgetal geeft aanvullende informatie naast andere parameters zoals het saponificatiegetal, en wordt vastgelegd in verschillende officiële methoden (bijvoorbeeld AOAC- en AOCS-methoden).