voedingsmedia

Voedingsmedia, ook wel voedingsbodems genoemd, zijn voorbereidende substraten die in microbiologie worden gebruikt om micro-organismen te laten groeien. Ze leveren de voedingsstoffen die nodig zijn voor celgroei, zoals koolstofbronnen, stikstof, vitaminen, mineralen en water. Media kunnen vloeibaar of vast zijn; vaste media bevatten agar, waarmee koloniën of sporen van micro-organismen kunnen worden onderscheiden.

Media bestaan in verschillende typen. Er zijn chemisch gedefinieerde media waarbij de exacte samenstelling bekend is, en complexe media met ongespecificeerde componenten zoals peptonen en gistextract. Daarnaast worden media ingedeeld naar toepassing: selectieve media die sommige organismen remmen of uitsluiten, differentiële media die groei of kleurveranderingen tonen bij bepaalde metabole kenmerken, en verrijkingsmedia die gericht zijn op het vergroten van de populatie van een gewenste soort.

Voorbeelden van veelgebruikte voedingsmedia zijn nutrient broth en nutrient agar (niet-selectief basismedia), MacConkey-agar (selectief en differentieel voor Gram-negatieve bacteriën), Mannitol Salt Agar (selectief voor Staphylococcus), EMB-agar en Sabouraud-dextrose-agar voor schimmels. Voor gisten en schimmels wordt ook YPD gebruikt. Media worden doorgaans gesteriliseerd via autoclave en bewaard onder gecontroleerde temperaturen; kwaliteitscontrole gebeurt met controle-stammen en gebruiksvalidatie.

Toepassingen omvatten klinische diagnostiek, milieu- en voedselmicrobiologie, fundamenteel en toegepast onderzoek, en biotechnologische processen. Het juiste gebruik vereist passende training en laboratoriumfaciliteiten, samen met naleving van veiligheid- en kwaliteitsbeleid.