traumatiserende

Traumatiserende is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat wordt gebruikt voor zaken die psychisch trauma kunnen veroorzaken of versterken. De wortel is trauma, gekoppeld aan het werkwoord traumatiseren; traumatiserend verwijst naar de eigenschap van stimuli of gebeurtenissen om psychische schade te berokkenen.

In de geestelijke gezondheidszorg verwijst traumatiserende ervaring naar een plotseling, schokkend of langdurig stressvol incident dat de verwerking van emoties en herinneringen verstoort. Niet elke heftige gebeurtenis leidt tot een klinisch trauma, en de impact varieert per individu.

Veelvoorkomende voorbeelden zijn fysiek of seksueel geweld, ernstige ongevallen, natuurrampen, oorlogservaringen, of chronische mishandeling en verwaarlozing. Ook repetitieve of langdurige blootstelling aan stress kan traumatiserend zijn.

De gevolgen kunnen onder meer angst, intrusive herinneringen, vermijding, prikkelbaar of hyperalertheid, slaapproblemen en depressie omvatten. Veerkracht, tijdige ondersteuning en een stimulerende omgeving kunnen herstelbevorderend werken; omgevingsfactoren zoals sociale steun, veiligheid en copingvaardigheden spelen een belangrijke rol.

Behandeling van traumatiserende effecten valt onder traumagerichte zorg en kan cognitieve gedragstherapie, EMDR en exposuretherapie omvatten, vaak met psycho-educatie en ondersteuning. Preventieve en informerende benaderingen in onderwijs en zorg richten zich op trauma‑bewuste praktijken om schade te verminderen.

De term komt uit het Nederlands en is gangbaar in klinische literatuur, media en beleidsteksten om te verwijzen naar zaken die psychisch trauma veroorzaken of versterken.