toonbalans

Toonbalans is een term uit de audiowereld die het waargenomen evenwicht beschrijft tussen verschillende delen van het geluidfrequentiespectrum in een geluidsopname, een luisterruimte of een audiosysteem. Het gaat om hoe bas, midden en hoog tegen elkaar uitkomen en of het geluid als natuurlijk en coherent klinkt.

De term komt uit het Nederlands; toonbalans of tonbalans wordt vaak gehanteerd, terwijl in het Engels doorgaans tonal balance wordt gebruikt.

Meting en evaluatie: toonbalans wordt vooral beoordeeld aan de hand van de frequentierespons. Meetapparatuur en geluidsproeven (zoals pink noise) leveren objectieve curves die vaak worden weergegeven met 1/3-octaaf-smoothing. Een neutrale toonbalans streeft naar een consistente respons over het audibiliteitsbereik (ongeveer 20 Hz tot 20 kHz), aangepast aan de luisteromgeving en het type apparaat.

Toonbalans is van belang bij luidsprekers, hoofdtelefoons en monitoring-systemen. Producenten, ontwerpers en geluidstechnici streven naar een evenwichtige klank die breed inzetbaar is voor verschillende muziekgenres.

Factoren die toonbalans beïnvloeden zijn onder meer luidsprekerontwerp en drivers, crossovers, behuizing, akoestiek van de ruimte en luisterpositie, en het toepassen van equalization en room-correction. Omdat perceptie van tonaliteit subjectief is en varieert per genre en luisteraar, is toonbalans vaak een combinatie van meetbare data en gehoor.

Zie ook: frequentierespons, equalisatie, room correction, monitoringsysteem.