systeemmodel

Een systeemmodel is een abstracte representatie van een systeem die de belangrijkste elementen, hun onderlinge relaties en de gedragingen van het systeem beschrijft. Het doel is om complexiteit te beheersen, communicatie tussen stakeholders te verbeteren en de analyse, het ontwerp en de evaluatie van systemen mogelijk te maken. Systeemmodellen worden toegepast in diverse domeinen, zoals systeemengineering, informatica, bedrijfsarchitectuur en procesanalyse.

Modellen onderscheiden zich naar focus: structurele modellen tonen componenten, subsystemen en hun interfaces en afhankelijkheden, terwijl gedragmodellen de tijdsdynamiek beschrijven, zoals activiteiten, dataflow, berichten en toestandsveranderingen. Veelgebruikte notaties en methoden zijn onder andere UML en SysML voor software en systeemengineering, IDEF0 voor functioneel ontwerp, ER-modellen voor data-relaties en BPMN voor bedrijfsprocessen. Hetzelfde model kan verschillende aspecten combineren in verschillende views.

Ontwikkeling en gebruik: begin met de afbakening van de systeemgrenzen en de belangrijkste belanghebbenden, verzamel vereisten en conceptuele eisen, en werk vervolgens door tot een gestructureerde opdeling in componenten en interfaces. Modellen dienen als communicatiemiddel en als basis voor simulatie, analyse en toetsing van ontwerpkeuzes en van compliance met eisen. In iteratieve processen worden modellen regelmatig herzien en uitgebreid.

Beperkingen: modellen zijn abstracties en werpen mogelijk fouten of vertekende aannames op; daarom is validatie en verificatie noodzakelijk en is het belangrijk om de juiste granulariteit en scope aan te houden en de modelupdate te waarborgen.

Een goed onderhouden systeemmodel ondersteunt inzicht, besluitvorming en samenwerking bij de ontwikkeling van complexe systemen.