solvatowane

Solvatowane (solvated) odnosi się do cząsteczek lub jonów otoczonych cząsteczkami rozpuszczalnika tworzącymi otoczkę solwatacyjną wokół solutu. Proces solwatacji wynika z oddziaływań elektrostatycznych, wodorowych i van der Waalsa między solutem a cząsteczkami rozpuszczalnika. Solvatacja stabilizuje solut oraz wpływa na właściwości roztworu, takie jak rozpuszczalność, kinetykę reakcji, pH i parametry spektroskopowe.

Wyróżnia się dwie główne warstwy solvatacyjne. Pierwsza, zwana wewnętrzną lub inną nazwą inner-sphere, polega na bezpośredniej koordynacji cząsteczek rozpuszczalnika z solutem. Druga, zewnętrzna (outer-sphere), obejmuje otoczenie solutu przez rozpuszczalnik, ale bez bezpośredniej koordynacji. W roztworach wodnych jony metali często tworzą kompleksy z sześcioma cząsteczkami wody, na przykład [Na(H2O)6]+ lub [Mg(H2O)6]2+. W roztworach organicznych solvatacja zależy od charakteru rozpuszczalnika i może obejmować koordynację lub silne oddziaływania wodorowe.

Znaczenie solvatacji wykracza poza podstawową stabilizację. Wpływa ona na rozpuszczalność substancji, chemiczną reaktivność, rozkład energii i właściwości optyczne. W chemii teoretycznej opis solwatacji stosuje modele continuum (np. PCM) oraz podejścia mieszane z explicitnymi cząsteczkami w pierwszej lub kilku otoczkach solwatacyjnych. Do obserwacji używa się technik takich jak NMR, IR i UV–Vis, a także analizy dynamiki wymiany cząsteczek w otoczkach solwatacyjnych, które wpływają na szybkość reakcji i mechanizmy chemiczne. W biochemii solvatacja wody odgrywa kluczową rolę w stabilizacji biomolekuł i procesów katalizy.