solubileren

Solubileren is het proces waarbij een stof die in een bepaald oplosmiddel slecht oplost in oplossing verkeert of de oplosbaarheid ervan aanzienlijk toeneemt. Het begrip wordt in onder meer de chemie, farmacie en milieuwetenschappen gebruikt en omvat zowel fysische als chemische maatregelen, zoals het wijzigen van het oplosmiddel, het toevoegen van hulpstoffen of het vormen van complexe verbindingen.

Mechanismen en strategieën omvatten onder meer: gebruik van co-solventia (bijv. ethanol, propyleenglycol) om de polariteit van het medium aan te passen; toepassing van oppervlakte-actieve stoffen die micellen of andere aggregaten vormen; vorming van inclusion complexen met cyclodextrines; liposomen en andere nanostructuren die hydrophobic molecules dragen; en aanpassingen van pH of zoutconcentratie die de ionisatie van de stof beïnvloeden.

Toepassingen: in de farmacie is solubileren essentieel om de biologische beschikbaarheid van lipofiele geneesmiddelen te verbeteren. Het wordt ook toegepast bij de formulering van agrochemicaliën en in milieu- en chemische engineering om het transport of de verwijdering van hydrofobe verontreinigende stoffen te verbeteren.

Voorbeelden en systemen: co-solventen zoals PEG of glycerol; surfactants (bijv. Tween, Pluronics); cyclodextrine-complexen; micellen; liposomen en andere nanocarriers.

Overwegingen: solubilisatie kan de farmacokinetiek, stabiliteit en afgifteprofiel beïnvloeden en gaat gepaard met kosten, compatibiliteit en mogelijke toxische bijwerkingen. Regulatoire en kwaliteitsaspecten spelen eveneens een rol bij toepassingsgebieden zoals medicijnen.