ruïne

Een ruïne is de overblijfsel van een gebouw of structuur die niet langer in gebruik is en in vervallen toestand verkeert. Vaak zijn alleen delen van muren, fundamenten of de contouren van de oorspronkelijke plattegrond nog zichtbaar. Het begrip verwijst zowel naar de fysieke resten als naar het proces van verval.

Het woord ruïne komt via het Franse ruine van het Latijnse ruina, dat instorting of ondergang betekent. In een culturele context verwijst het vaak naar wat nog herkenbaar is van een groter geheel uit het verleden, terwijl de rest verloren is gegaan.

Ruïnes ontstaan door een combinatie van factoren zoals oorlog, aardbevingen, branden, ontmanteling en langdurige verwaarlozing. Ook economische achteruitgang en migratie kunnen ertoe leiden dat gebouwen in verval raken. In veel gevallen gaat het om eeuwenlange afbraak waarbij materiaal hergebruikt wordt of verloren gaat.

Ruïnes komen voor als historische gebouwen (kastelen, kloosters, paleizen), stedelijke structuren (huizen, kerken) en industriële restanten (molens, fabrieken). Kenmerkend zijn grillige contouren, resterende muren, bogen, trappen en fundamenten, vaak begroeid met vegetatie.

Cultureel hebben ruïnes esthetische en educatieve waarde. In de romantische periode werd de ruïne een symbool van vergankelijkheid en geschiedenis, en speelde ze een rol in kunst en tuinarchitectuur. Behoud en beheer van ruïnes vallen onder erfgoedzorg en kunnen stabilisatie, conservering en bezoekersinrichting omvatten.

Ruïnes bieden inzicht in geschiedenis en bouwkunde en kunnen toeristische attracties zijn, terwijl zorgvuldige bescherming noodzakelijk is om verder verval te voorkomen.