provocatietests

Provocatietests zijn diagnostische procedures waarbij een specifieke prikkel, zoals een medicijn, een allergenenstof, een fysieke inspanning of een chemische stof, bewust wordt toegediend om een reactie uit te lokken. Het doel is om het ziektebeeld te verduidelijken, de mate van betrokkenheid van een orgaansysteem te bepalen of om de functionele reactie te bevestigen. De respons wordt volgens een vast protocol beoordeeld en geïnterpreteerd in de context van de klinische symptomen en aanvullende onderzoeken. Deze tests worden ingezet wanneer anamnese en standaardonderzoeken onvoldoende duidelijk zijn of wanneer klachten vooral onder bepaalde omstandigheden voorkomen.

Provocatietests komen voor in uiteenlopende vakgebieden, zoals allergologie, pulmonologie, cardiologie, endocrinologie, dermatologie en neurologie. Voorbeelden zijn: allergologie— huidpriktest en intradermale provocatietesten met mogelijke allergenen; pulmonologie— bronchiale provocatie met methacholine of inspanningstesten om astmadiagnose te bevestigen; cardiologie— inspanningstest of farmacologische stressproeven om ischemie op te sporen; endocrinologie— insuline-induceerde hypoglycemietest en andere hormoonprovocatietesten om hormonale responsen te beoordelen; dermatologie— provocatietesten met allergenen of irritantia op de huid en fotoprovocatie bij fotosensitiviteit; neurologie— hyperventilatieprovocation test tijdens EEG om epileptiformie activiteit op te wekken.

Veiligheid en interpretatie: provocatieprocedures dragen risico’s zoals allergische reacties, bronchospasmen of andere ernstige reacties en moeten daarom onder gecontroleerde omstandigheden met gekwalificeerd personeel worden uitgevoerd. Resultaten hangen sterk af van het protocol, dosis en patiëntkenmerken, en worden altijd in combinatie met klinische bevindingen beoordeeld.