proportiegebaseerde

Proportiegebaseerde is een term die in het Nederlands wordt gebruikt om aan te geven dat een proces, methode of systeem beslissingen, berekeningen of toewijzingen baseert op relatieve verhoudingen tussen onderdelen, in plaats van op absolute aantallen. Het begrip wordt toegepast in verschillende vakgebieden en verwijst naar werkwijzen waarbij de verhouding tussen componenten centraal staat.

Toepassingen zijn onder meer in data-analyse, scoring en evaluatie, beleid en financiën. In data-analyse kan een combinatie-indicator bijvoorbeeld bestaan uit verschillende onderdelen die elk worden gewogen naar hun aandeel in het totaal, zodat de uiteindelijke score de relatieve bijdrage van elke component weerspiegelt. In begrotingen en resource allocation kan een proportiegebaseerde aanpak middelen verdelen volgens hun proportionele behoefte of bevolkingsomvang. In ontwerp en media wordt soms gewerkt met verhoudingen (bijv. lay-out en typografie) die uitgedrukt worden als een verhouding tot de totale ruimte.

Voorbeelden omvatten: het toekennen van budgetten op basis van de proportionele populatiegrootte of behoefte; het samenstellen van een samengestelde indicator met gewichten die de relative impact van elk onderdeel weerspiegelen; en het toepassen van normalisatie waarbij gegevens worden uitgedrukt als een percentage van het totaal.

Voordelen van proportiegebaseerde methoden zijn onder meer transparantie in hoe verhoudingen de uitkomsten sturen en de mogelijkheid om schaalbaar en comparatief te werken. Nadelen zijn onder meer gevoeligheid voor data van lage kwaliteit en het risico dat absolute waarden ondergesneeuwd raken.

Zie ook: proportionaliteit, gewichtssetting, strata en stratified sampling, normalisatie.