productieoverhead

Productieoverhead, ook wel fabricage-overhead genoemd, verwijst naar de kosten die samenhangen met het productieproces maar niet direct kunnen worden toegewezen aan een specifiek product. Het bestaan van productieoverhead ontstaat doordat veel activiteiten en faciliteiten nodig zijn om productie mogelijk te maken, zelfs als ze niet direct herleidbaar zijn tot een enkel eindproduct.

Voorbeelden van productieoverhead zijn onder meer de huur en afschrijvingen van de fabriek, nutsvoorzieningen zoals elektriciteit en verwarming, onderhoud van machines en faciliteiten, salaris van supervisors en kwaliteitscontrolepersoneel, verzekeringen, opslag en logistieke kosten, en indirecte materiaalkosten zoals smeermiddelen en gereedschappen. Deze kosten kunnen wel verband houden met productie, maar zijn niet direct aan één product toe te wijzen.

Toewijzing van productieoverhead gebeurt doorgaans via een kostendrager of kostprijsdrijver. Veelgebruikte basis zijn machine-uren, directe arbeidsuren of een activiteitgebaseerde kostenberekening. Een overheadtarief wordt vaak vooraf bepaald (predetermined overhead rate) en toegepast op de productieactiviteit om de totale overhead te alloceren aan geproduceerde eenheden of orders.

Verschijningsvormen van productieoverhead zijn onder meer vaste overhead en variabele overhead. In cost accounting worden deze kosten als productkosten verwerkt en opgenomen in de voorraadvraagstukken; ze worden pas als kosten van verkochte goederen verantwoord wanneer de producten verkocht zijn.

Samengevat vormen productieoverhead de niet-direct toewijsbare kosten van productie, die essentieel zijn voor een realistische kostprijsbepaling, prijszetting en budgetteringsprocessen.