portnummer

Een poortnummer is een numerieke identificatie die een specifieke dienst of een proces op een netwerkhost aanduidt in het UDP- of TCP-transportlaag. Samen met het IP-adres bepaalt het poortnummer naar welke toepassing de data moet worden gestuurd. Poortnummers vormen een onderdeel van de transportlaag van het TCP/IP-model en maken multiplexing van meerdere verbindingen mogelijk op één host.

Een poortnummer is een 16-bits unsigned geheel getal, met waarden van 0 tot en met 65535. De poorten 0–1023 staan bekend als well-known ports en zijn gereserveerd voor belangrijke systeemdiensten; 1024–49151 zijn geregistreerde poorten; 49152–65535 zijn dynamische of private poorten die vaak door clients tijdelijk worden toegewezen (ephemeral ports). In een TCP- of UDP-verbinding wordt communicatie geïdentificeerd door de vier-tuple: bron-IP, bron-poort, doel-IP, doel-poort. Een dienst luistert doorgaans op een vaste poort, terwijl clients meestal een tijdelijke bronpoort kiezen om naar die dienst te verbinden.

In Netwerkdesign en beveiliging spelen poortnummers een centrale rol. NAT en firewalls gebruiken poortnummers om verkeer te organiseren en te filteren; poortforwarding kan inkomend verkeer naar een interne host leiden. Veelgebruikte voorbeelden zijn onder andere 80 (HTTP), 443 (HTTPS), 22 (SSH) en 53 (DNS). Poortnummers kunnen worden gescand bij beveiligingsbeoordelingen en moeten vaak geblokkeerd of beperkt worden om ongeautoriseerde toegang te voorkomen. In moderne netwerken kan verkeer zowel TCP als UDP op dezelfde poort gebruiken, afhankelijk van de dienst.