overgangswoord

Overgangswoord is een woord of woordgroep die de samenhang in een tekst vergroot door aan te geven welke relatie er bestaat tussen zinnen of zinsdelen. Het behoort tot de groep signaalwoorden en verbindingswoorden en helpt de lezer te volgen wat er gebeurt, waarom iets gebeurt of hoe ideeën zich tot elkaar verhouden.

Overgangswoorden vervullen verschillende functies, zoals tijd, oorzaak en gevolg, toelichting, tegenstelling, opsomming, voorwaarde en conclusie. Voorbeelden per categorie zijn: tijd – daarna, vervolgens, intussen; oorzaak/gevolg – daarom, daardoor, zodat; toelichting – namelijk, dat wil zeggen; tegenstelling – maar, echter, daarentegen; opsomming – daarnaast, bovendien; voorwaarde – als, indien; conclusie – kortom, samengevat; vergelijking – zoals, evenals. Deze woorden kunnen aan het begin van een zin staan of tussen zinnen door komen, met een komma of een puntkomma.

Gebruik en stijl: overgangswoorden staan vaak aan het begin van een zin om de relatie met de vorige zin te markeren. In samengestelde zinnen kunnen ze de relatie tussen hoofdzinnen en bijzinnen aangeven. Het is meestal handig om ze spaarzaam te gebruiken en af te wisselen, zodat de tekst duidelijk en vloeiend blijft. Een fout is het koppelen van een overgangswoord aan een op zichzelf staande zin zonder echte logische relatie.

Verschillen met voegwoorden: overgangswoorden omvatten vaak signaalwoorden die de relatie tussen zinnen verduidelijken, terwijl voegwoorden vaker grammaticale verbindingen zijn tussen zinsdelen of zinnen. In veel gevallen overlappen termen als signaalwoord, overgangswoord en verbindingswoord.