onverteerbaar

Onverteerbaar is een bijvoeglijk naamwoord uit het Nederlands dat aangeeft dat iets niet door het menselijke spijsverteringskanaal kan worden afgebroken of opgenomen. Het verwijst meestal naar stoffen die weerstand bieden aan enzymatische afbraak in de maag en dunne darm. In voedingskunde wordt vaak gesproken van onverteerbare koolhydraten, oftewel voedingsvezels, die vrijwel ongewijzigd door de dunne darm passeren en in de dikke darm kunnen worden gefermenteerd door de microbiota of als onverteerde rest worden uitgescheiden.

Voorbeelden zijn cellulose, lignine en andere onverteerbare polysacchariden die door mensen niet enzymatisch kunnen worden afgebroken. Ook resistente zetmelen worden in sommige contexten als onverteerbaar beschouwd in de dunne darm. In tegenstelling tot voedingsmiddelen die worden opgenomen, leveren onverteerbare stoffen meestal weinig of geen energie per gram, maar dragen ze wel bij aan de stoelgang en aan darmgezondheid.

In de dikke darm kunnen sommige onverteerbare koolhydraten worden gefermenteerd door de microbiota, wat leidt tot productie van kortketenige vetzuren zoals acetaat, propionaat en butyraat. Deze fermentatie kan gunstige effecten hebben op het metabolische systeem en de darmbarrière ondersteunen, afhankelijk van de samenstelling van de microbioom.

Samengevat verwijst onverteerbaar naar moleculen die de mens niet enzymatisch kan verteerden, en die wel een rol kunnen spelen in darmwerking en microbiële activiteit wanneer ze via voeding worden aangeraakt.