onsubstantiëerbaar

Onsubstantiëerbaar is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat wordt gebruikt om een bewering, veronderstelling of hypothese te beschrijven die niet kan worden onderbouwd met overtuigende bewijzen of met redelijke methoden. De term is afgeleid van on- (niet) en substantiëerbaar (kan worden onderbouwd), zelf afgeleid van substantiëren (onderbouwen met bewijs).

In filosofische en publieke discussies wordt hij gebruikt om aan te geven dat de claim ontoereikende, anekdotische of onvoldoende verifieerbare aard heeft, en daardoor als twijfelachtig of onhoudbaar kan worden beschouwd. Een onsubstantiëerbare bewering mist meestal systematische gegevens, reproduceerbare methoden of onafhankelijke verificatie.

Voorbeelden: “De theorie is onsubstantiëerbaar zonder empirische data,” en “Die bewering blijft onsubstantiëerbaar ondanks talloze anekdotes.” In het debat bestaan tegenovergestelde termen zoals substantiëerbaar (onderbouwd), verifieerbaar (controleerbaar door feiten) en falsifieerbaar (testbaar in de wetenschappelijke methode).

Het begrip komt vooral voor in kritische discussies, journalistiek en epistemologie, waar men onderscheid maakt tussen wat overtuigend is en wat alleen op indruk berust. Een label als onsubstantiëerbaar kan helpen om claims kritisch te evalueren, maar het vereist zorgvuldigheid om niet voort te komen uit vooringenomenheid of ongegronde afwijzing.

Zie ook: substantiëren, verifiëren, falsifieerbaar, aannemelijkheid.