netspanningsgolven

Netspanningsgolven verwijzen naar de tijdsafhankelijke spanning die uit het elektriciteitsnet beschikbaar is. In de meeste delen van de wereld is dit een wisselstroomsignaal met een als sinusvorm gepresenteerde spanning. De golven variëren rond een nominale rms-waarde en een vaste frequentie die afhankelijk is van de regio (bijvoorbeeld 50 Hz in Europa en veel andere delen van de wereld, 60 Hz in Noord-Amerika en delen van Azië).

Typische kenmerken zijn onder meer de nominale spanning, de frequentie en de topwaarde. In Europa ligt de netspanning meestal rond 230 V RMS bij 50 Hz, terwijl in de Verenigde Staten 120 V RMS bij 60 Hz gangbaar is. In drie-fasige systemen gelden onderscheidende verhoudingen tussen lijn- en neutrale spanning en tussen fasen. In de praktijk zijn netspanningsgolven zelden perfecte sinusgolven; ontregeling door nonlinear belastingen, schakelingen in de netapparatuur, stroomstoringen en transiënten veroorzaken harmonischen, tijdelijke spanningsdips (sags), pieken (spikes) en fluisterflikkering (flicker).

Meetmethoden en -doeleinden omvatten het gebruik van spannings- en vermogenmeters, oscilloscoopen en speciale meetapparatuur voor vermogendenormen (zoals THD en crest factor). Deze metingen zijn essentieel voor stroomkwaliteit, bescherming van apparaten en betrouwbaarheid van het elektriciteitsnet. Netspanningsgolven beïnvloeden zowel de prestaties van gevoelige elektronica als de werking van elektromotoren en voedingen. Regionale variaties in standaardspanning en -frequentie maken vergelijking en compatibiliteit tussen systemen belangrijk bij grensoverschrijdende energievoorziening en apparatenontwerp. Veiligheid is van belang vanwege de hoge spanning en het potentieel voor gevaarlijke shock of brand bij verkeerd gebruik.