nervetranspositie

Nervetranspositie, ook wel zenuwtransplantatie genoemd, is een chirurgische benadering om functieverlies door letsels aan perifere zenuwen te herstellen. Dit gebeurt door een zenuwdefect te overbruggen met een stuk gezonde zenuw of door een intact zenuw zo om te leiden dat hij een aangetaste doelspier of sensorisch gebied opnieuw kan aansturen.

De belangrijkste methoden zijn zenuwengraft en zenuwoverdracht. Zenuwengraft gebruikt een segment van een gezonde zenuw om een gapend defect tussen de uiteinden van een beschadigde zenuw te overbruggen. Autologe grafts, vaak afkomstig van de Surale zenuw, verminderen afstoting maar kunnen donorplaats-morbidity veroorzaken. Allografts van een donor zijn mogelijk maar kunnen immunosuppressie vereisen; verwerkte acellulaire zenuvallografts verzachten immunologische reacties.

Zenuwoverdracht omvat het omleiden van een intacte donorzenuw of zenuwfascikels naar een nabije denervate motornerve om functie te herstellen. Deze aanpak is vooral nuttig wanneer de proximale zenuw ernstig is beschadigd of wanneer de afstand waarbinnen zenuwvezels kunnen aangroeien te lang is.

Indicaties zijn traumatische defecten van perifere zenuwen met een gap, irrepareerbare zenuwletsels, of aandoeningen zoals aangezichtsverlamming waarbij spontane terugkeer onwaarschijnlijk blijft. Uitkomsten variëren met de grootte van de defec, de afstand tot het doel en de leeftijd; herstel duurt vaak maanden en kan gedeeltelijk zijn, met rehabilitatie als essentieel onderdeel.

Risico’s zijn onder meer donorplaats-morbidity, infectie, littekenvorming, neuropathische pijn en afstoting bij allografts. Nervetranspositie blijft een behandeloptie binnen de perifere zenu(w)chirurgie, meestal toegepast in combinatie met microscopische reparatie en revalidatie.