menstruatiecycli

Menstruatiecycli beschrijven de regelmatige hormonale en fysiologische veranderingen die het vrouwelijke voortplantingssysteem ondergaat. Elke cyclus begint met de menstruatie, het verlies van het baarmoederslijmvlies (endometrium) wanneer geen bevruchte eitjes aanwezig zijn. Na de menstruatie volgt de follikelfase, waarin luteïniserende gonadotrofine (LH) en follikelstimulerende hormonen (FSH) de groei van eierstoksfollicles stimuleren. Binnen enkele dagen reikt een follicel de piek, produceert overtollige oestrogenen en stuurt een piek LH op, waardoor ovulatie plaatsvindt: de rijpe eit om de eileider. Vlak na de ovulatie vormt de corpus luteum zich, produceert progesteron om het endometrium voor te bereiden op een mogelijke implantatie. Indien geen bevruchting plaatsvindt, degenereren de follikels en daalt het progesteronniveau, waardoor de menstruatie terugkeert en een nieuwe cyclus begint.

Typisch duurt een menstruatiecyclus 28 dagen, maar een interval van 21 tot 35 dagen valt in het normale spectrum. Menstruatiecycli kunnen aanzienlijk variëren door factoren zoals stress, hormonale verschuivingen, voeding, lichamelijke activiteit en chronische aandoeningen. Verkorte houdingen of langdurige afwezigheid van menstruatie wijzen respectievelijk op een verkorte of een acne of op aandoeningen zoals amenorroe, polycystisch ovariumsyndroom (PCOS) of schildklierstoornissen.

Anatomisch verloopt het hele proces onder invloed van de hypothalamus, hypofyse en de eierstokken in een ingewikkeld geriensysteem. De cyclus is essentieel voor voortplantingsgezondheid, maar ook voor het behoud van de hormonale balans en het voorkomen van complicaties zoals endometriose of baarmoederkanker. In klinische praktijk helpen regelmatige cyclusperioden de diagnose van hormonale disbalans formaliseren; afwijkingen vereisen vaak aanvullend onderzoek, hormoonanalyse of beeldvorming.