lumenaciditeit

Lumenaciditeit is de zuurgraad of pH van de vloeistof die het lumen vult van een buisvormig orgaan of een kunstmatig lumen. In de biologie en geneeskunde beschrijft het de chemische omgeving binnen lumenale ruimten zoals het maagslijmvlies, de darmholte of de urinewegen. De term verwijst naar de concentratie waterstofionen in de luminale vloeistof en is van belang voor fysiologie en farmacologie.

De meting van lumenaciditeit gebeurt meestal via pH, toegepast met micro-elektroden, vezelgebaseerde pH-sensoren of pH-gevoelige kleurstoffen die met optische detectie worden afgelezen. Inwendige metingen kunnen invasief zijn (bijvoorbeeld met endoscopische probes) of via geïmplanteerde sensoren en niet-invasieve imaging-methoden. Patiëntenbezittende monitoring is in bepaalde klinische contexten mogelijk.

De lumenaciditeit varieert per lumen en afhankelijk van fysiologische toestand en voedsel- of medicatie-inname. Het maagspectrum is zeer zuur (pH ongeveer 1 tot 3), terwijl de darmlumen zich buigt richting neutraler tot licht basisch (duodenum circa pH 6–7, dunne en dikke darm algemeen in de orde van 5.5–7). Urine- en andere luminale ruimten kunnen eveneens fluctueren, beïnvloed door voeding, sabbuffers, ontstekingen en microbiële activiteit. Pathologische omstandigheden kunnen extreme of afwijkende pH-waarden veroorzaken, die organismen en enzymatische activiteit beïnvloeden.

Belang en toepassingen omvatten farmacologie en drugontwikkeling (oplosbaarheid en absorptie afhankelijk van pH), diagnostiek (pH-monitoring van luminale compartimenten), en biomedische engineering (ontwerp van luminale apparaten die rekening houden met lokale zuurgraad). Zie ook pH, zuurgraad en luminale holtes.