luchtdruk

Luchtdruk is de druk die de moleculen van de lucht uitoefenen op een oppervlak. Het is een scalar die wordt uitgedrukt in pascal (Pa). Een veelgebruikte afgeleide maat is de hectopascal (hPa); 1 hPa = 100 Pa en 1 bar = 100 000 Pa. Een gangbaar referentieniveau is 1 atmosfeer (atm) ≈ 1013,25 hPa. Bij het beschrijven van weersverschijnselen spreekt men doorgaans van atmosferische druk.

Tijdens weer- en klimaatobservaties varieert de luchtdruk in tijd en ruimte. Op zeeniveau ligt de gemiddelde druk rond 1013 hPa. Hoge druk (hogedrukgebied) gaat vaak samen met stabiel, helder weer; lage druk (lagedrukgebied) gaat gepaard met neerslag en wind. De luchtdruk neemt af met de hoogte, doordat de luchtkolom boven een oppervlak dunner wordt.

Metingen gebeurt met barometers: kwikbarometers en aneroïde barometers geven de druk in de omgeving aan. Moderne sensoren meten luchtdruk continu op grond-, maritieme en in-vehicule locaties en in vliegtuigen, en leveren data aan weersdienstinstanties en systemen voor navigatie.

Fysisch gezien is luchtdruk het gevolg van het gewicht van de luchtkolom boven een oppervlak. Bij statische omstandigheden geldt P = P0 + ρ g h, waarbij P0 de druk op het oppervlak is, ρ de luchtdichtheid, g de zwaartekracht en h de hoogte van de kolom.

Toepassingen van luchtdruk bevinden zich in meteorologie, navigatie en de luchtvaart. Cabinedruk in vliegtuigen wordt op een comfortabele waarde gehouden door de druk in de cabine te regelen. In techniek en industrie spelen drukverschillen een rol in verwarmings-, ventilatie- en vloeistofsystemen. Er bestaan verschillende druksoorten: absolute druk (druk ten opzichte van vacuüm), gauge druk (druk ten opzichte van atmosferische druk) en differentiële druk (het verschil tussen twee punten).